Koolraap

Een haast vergeten groente van eigen bodem is koolraap, een dikke knol met een ruwe schil. We zien de winterknol weer steeds vaker opduiken in supermarkten. Bij de groenteboer en op de markt is de koolraap nooit weg geweest, gelukkig. Koolraap is een makkelijke en vooral erg lekkere groente door zijn zoete accent.

Koolraap, meiraap en koolrabi
Koolraap is een plant uit de kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). Een koolraap is de wortel van deze plant. Het jonge blad wordt ‘snijmoes’ of ‘snijkool’ genoemd en wordt eveneens gegeten. Koolraap werd vroeger in het Friese kleigebied, de Bommelerwaard, Gelderland, Noord-Limburg en Noord-Brabant verbouwd voor zowel dierlijke (veevoer) als menselijke consumptie. Tegenwoordig wordt het weinig meer gegeten en is het een van de zogenoemde vergeten groenten.
Koolraap is waarschijnlijk ontstaan uit een kruising tussen kool (Brassica oleracea) en knolraap (Brassica rapa) (ook meiraap of meiknolletje genoemd) en wordt vaak met de laatste verward. Dit komt niet alleen doordat de koolraap vaak knolraap genoémd wordt (ook Van Dale erkent dit woordgebruik) maar ook doordat sommige rassen knol- of meiraap erg op koolraap lijken. Om de verwarring nog groter te maken worden beide soorten ook wel kortweg raap genoemd. Engels: The rutabaga, swede, turnip or yellow turnip is a root vegetable that originated as a cross between the cabbage and the turnip.
Typische verschillen:
gewicht – de koolraap haalt per stuk makkelijk een kilo, terwijl knol- of meirapen meestal veel kleiner zijn;
kleur – de als groente verkochte koolraap is oranjegeel van binnen, waar de meeste meirapen wit zijn, hoewel ook het omgekeerde voorkomt;
groei – de knol van de koolraap vormt zich bovenin de penwortel, en is daarmee een wortelknol, terwijl bij de meiraap ook de aansluitende stengelbasis verdikt is;
seizoen – de koolraap kan goed tegen kou en warmte en is een typische wintergroente, wat voor de meiraap – zoals de naam al zegt – niet geldt.
De koolraap lijkt minder op de koolrabi (Brassica oleracea var. gongylodes), die een hypocotyl (een verdikking van de stengel) is.

In de keuken

Met koolraap kun je in de keuken alle kanten op: koken, roosteren, stoven, wokken, grillen, pureren en frituren.

Rauw
Geraspt is koolraap verrassend lekker in een salade, met wortelen en geraspte appel. Ideaal bij vis of kip.

Gestoofd
Snij koolraapjes in blokjes of staafjes en stoof ze in een beetje boter of olie. Kruid met peper en zout. Als extraatje kan u ze op smaak brengen met tijm of sinaasappelzeste.
Deze groente past heel goed bij stoofvlees van rund, varken of in combinatie met een hammetje.
Ook overheerlijk met stukjes gebakken appel.

Gekookt
Kook blokjes koolraap in lichtgezouten water en stamp ze tot puree. Voeg wat boter, verse room en peper en zout toe. U kan deze puree van raapjes combineren met gestampte aardappelen of wortelen. Serveer met lamsvlees of worst.

Geroosterd
Snij de koolraapjes in blokjes. Verwarm de oven 10 min. voor op 180 °C. Leg de blokjes koolraap in een ovenschotel, met of zonder andere groenten zoals bv. pastinaak. Breng op smaak met olijfolie, peper en zout. Voeg naar smaak wat suiker, honing of esdoornsiroop toe om uw gerecht te karamelliseren. Zet de schaal 40 à 45 min. in een voorverwarmde oven.
Maak ook eens een gratin met koolraapjes: snij de raapjes in fijne schijfjes en leg ze dakpansgewijs in een ovenschotel. Kruid elke laag met peper en zout. Overgiet met verse room en strooi er parmezaan, paneermeel en nootjes boter over. Zet de ovenschotel 45 min. in een voorverwarmde oven. Een feestgerecht voor bij gebraden of gegrild vlees.

Tips:
Uitgebreide website over koolraap: http://www.mergenmetz.nl
Gegratineerde koolraap met kaas is erg lekker.
Geslaagde combinaties: koolraap met varkensvlees, zoals saucijzen, ham en rookworsten, heel bijzonder, met lamsvlees.
Het vruchtvlees kan met veel kruiden en specerijen worden gecombineerd. Denk aan kerriepoeder, nootmuskaat en verse groene kruiden als salie en tijm .

Voedingswaarde
Gekookte koolraap bevat per 100 gram ± 25 mg vitamine C en veel belangrijke mineralen.
Voor wie het jaar is gestart met slanke voornemens: koolraap bevat maar 12 kcal per 100 gram.

Kalender
Koolraap is volop verkrijgbaar van oktober tot maart. Een echte wintergroente dus.

Aankoop en bewaren
Koolraap moet bij aankoop stevig aanvoelen. Oudere exemplaren gaan rimpelen en worden kurkachtig zacht van binnen. Koolraap is meerdere weken houdbaar op een koele, niet te droge plaats.

Schoonmaken en bereiden
Haal eerst een dikke plak van de bovenkant af (dit gedeelte is meestal houtig).
Schil de knol eerst en snijd hem vervolgens in plakken die je weer in reepjes of blokjes snijdt. Ook het jonge blad, snijmoes of snijkool genoemd, kun je eten.
De zachte smaak komt het best tot zijn recht als u de groente simpel stooft met een klontje roomboter (± 20 minuten). Overigens is de koolraap familie van de meiraap. Maar hij is groter en de kleur van het vruchtvlees is oranjegeel.

Puree van zoete aardappelen en koolraap

  • 1 kg zoete aardappelen (ongeveer 3)
  • 500 gram koolraap (=1 stuk)
  • 6 teentjes knoflook, gepeld (optioneel)
  • 3 eetlepels boter
  • 1/2 kop plantaardige of kippenbouillon
  • 2 theelepel verse tijmblaadjes
  • zout en peper naar smaak

Hak groenten in brokken. Doe aardappelen, koolraap, en knoflook in een grote pan.
Voeg 1 liter water toe. Breng aan de kook, zet het vuur tot medium en laat sudderen tot de groenten gaar zijn (ongeveer 10-12 minuten).
Giet af. Stamp met een stamper voor een groffe structuur, of pureer met een staafmixer voor een gladde structuur. Voeg boter, bouillon, tijm, zout en peper toe.

Koolraapschotel met aardappelpuree, spek en kaas

  • 1 kilo aardappelen (bloemig kokend)
  • 1 grote koolraap
  • 1 winterwortel
  • 2 uien
  • 100 g plakjes rookspek
  • 75 g jonge Goudse boerenkaas, geraspt
  • 75 g boerengeitenkaas in stukjes
  • 100 g roomkwark
  • boter
  • peterselie
  • peper en zout
  • nootmuskaat

Kook de aardappelen gaar en knijp ze met de knijper of druk ze met de stamper tot puree. Gebruik daar nooit een keukenmachine voor, want dan komen de gluten vrij en wordt de puree gummiachtig. Schil intussen de koolraap, en de winterwortelen en snijd deze in reepjes van 1 cm dikte. Snijd de uien in ringen.
Kook de koolraap en de wortelen met iets zout, peper en nootmuskaat in 20 minuten gaar. Giet de groenten af. Bak de uienringen en de plakjes rookspek 10 minuten in wat boter op een mild vuur lichtbruin. Vet een ovenschaal licht in. Eerst komt een laag aardappelpuree, dan de wortelen, de uien met spek en ten slotte de koolraap. Meng de geraspte jonge Goudse en de stukjes geitenkaas met de kwark. Verdeel dit mengsel over de schotel. Zet 10 minuten in een voorverwarmde oven op ongeveer 200°C, daarna nog 5 minuten op de hoogste stand zodat het gerecht een bruin korstje krijgt.

Koolraap frites

  • 1/2 koolraap, geschild en in staafjes
  • 1 liter zonnebloemolie

Kook de koolraapstaafjes 3 minuten en giet af.
Verhit ondertussen de olie in een wok tot 180 °C.
Verdeel de groente in 4 porties. Frituur elke portie 3-4 min. Laat uitlekken op keukenpapier.

Koolraapgratin

  • 1 koolraap
  • 20 g boter
  • 25 g bloem
  • 250 ml melk
  • 50 g geraspte gruyère of 1 el (honing)mosterd

Verwarm de oven voor tot 200 ºC. Schil de koolraap, snijd de knol in kwarten en vervolgens in plakjes. Kook de koolraap 10 minuten.
Smelt intussen in een pan met dikke bodem de boter. Roer er de bloem door en bak 1 min. zonder te kleuren. Schenk scheutje voor scheutje de melk erbij en roer voortdurend, tot je een dikke gladde saus hebt. Voeg de kaas of mosterd toe en breng op smaak met zout en peper.
Giet de koolraap af en laat de plakken goed uitlekken. Verdeel de koolraap over een ovenschaal en schenk er de saus over. Gratineer de koolraap in de voorverwarmde oven 15-20 min., tot de saus begint te kleuren.

Koolraap Hasselback

  • 2 kleine koolrapen
  • 1 rode ui in plakjes
  • 2 eetlepels extra vergine olijfolie
  • 1 eetlepel knoflook uit de pers
  • snuf zeezout

Verwarm de oven voor op 200ºC.
Snijd wortel deel van koolraap weg zodat de raap rechtop staat. Snijd sleuven in de top en vul met rode ui en knoflook.
Plaats elke raap op een vierkant stuk aluminiumfolie; besprenkel met olijfolie en zeezout. Vouw dicht en bak gedurende 30 minuten of tot binnenkant zacht is.
Verwijder de folie en bak nog eens 10 tot 15 minuten of tot de buitenkant goudbruin is.

bronnen:
www.deliciousmagazine.nl
www.culinair.net
www.colruyt.be
wiki

4 comments to Koolraap

  • Wim

    Het is veel handiger om eerst de koolraap in schijven te snijden en dan pas te schillen.

  • Sonja Winckler-de Vriese

    Ik heb koolraap voor het eerst in Zwitserland gegeten.
    Het werd klaar gemaakt met een witte kruidige sausje, met rösti en saucijs worstjes…ik vond het heerlijk, en nog steeds!

  • Ria van Groningen

    Wij aten het vroeger als kind al en nu nog steeds het lekkerste vonden wij het met een papje en nootmuskaat.
    Wij doen er een lekker stuk rundvlees bij dan heb je een heerlijk juutje.
    Wij zijn nu 65 jaar en wij vinden het nog steeds Jammie en onze kleindochter ook.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>