Rijsttafel zelf maken

Sommige Indonesische gerechten zijn vooral Hollands. Daarom mogen ze niet ontbreken op deze blog.
In veel gevallen is er geen “echt Indonesisch” recept.  En ook in Nederland bestaan er evenveel receptvarianten als koks. Gelukkig vonden we Roysrecepten.nl, een website met achtergrond informatie en recepten die prachtig balanceren tussen origineel en Nederlands.

Hier Roys verhaal over de rijsttafel:

Een rijsttafel kan bestaan uit…

Een rijsttafel bestaat uit doorgekookte rijst, waarbij verschillende bijgerechten gegeven worden. Een rijsttafel kan bestaan uit :

  • Rijst
  • Een sayur (groenteschotel)
  • Een sambalan en een sambal goreng
  • Een kipgerecht, een vleesgerecht of een visgerecht
  • Gebakken krupuk (kroepoek) en pisang goreng (gebakken banaan)
  • Seroendeng en gebakken pinda’s (kacang tanah) en/of gebakken uitjes(bawang goreng voor over de rijst
  • Rauwe komkommer, aan schijven gesneden
  • Zure uitjes of atjar biet of een andere atjar

Als nagerecht: verse vruchten of een frisse agar-agar vruchtenpudding

Men kan een rijsttafel uitbreiden door meer sajoers, meer sambalans en meer vleesgerechten (bijv. saté) erbij te geven.

Het dekken van de tafel:

  • Rijst wordt gegeten uit een diep bord, met een kleine lepel en vork. Een mes wordt wel bijgedekt maar dit dient alleen om een bepaald gerecht even klein te snijden, men eet er niet mee.
  • Een groot plat bord, hierop een soepbord
  • Links van het bord een kleine vork
  • Rechts van het bord een lepel (en soms een mes)
  • Links een klein bordje waarop krupuk, kacang enz. kunnen worden gelegd
  • Rechts bovenaan een waterglas
  • Links opzij een vingerkom
  • Het servet als het ongebruikt is op het bord
  • Het grote platte bord dient alleen maar als onderzetter voor het diepe bord
  • Pudding en vruchten worden van gewone dessertbordjes gegeten

Als dranken bij de rijsttafel komen in aanmerking: ijswater – spuitwater – thee (zoet) – bier

Het opdienen:
De rijst wordt opgediend in een grote open kom. Voor het op tafel brengen, de rijst vooral goed los maken.
De sayur gaat in een dekschaal.
Het vlees-, kip- of vis -gerecht gaat op een vleesschaal.
Bij een  “lopende tafel/buffet” gebruikt men ook wel dessertbordjes.
Sambals en zuren bijv. in een hors d’oeuvre schaal of op kleine vleesschaaltjes.

Geschiedenis Indische rijsttafel
Van generatie op generatie is de Indische rijsttafel als een koloniale erfenis doorgegeven. De Indische eetcultuur en de rijsttafel is een product van het kolonialisme.

Eigenlijk praten Indische mensen zelf bijna nooit over de rijsttafel. Dat is eigenlijk heel logisch want dat is hun eten niet. Misschien klinkt dat vreemd maar het waren de veelal welgestelde Europeanen die de rijsttafel lieten opdienen.

Zo’n uitstalling van zoveel mogelijk gerechten ineens die allen heerlijk geurden en er goed uitzagen werkte vooral statusverhogend voo de gastheer en gastvrouw. De Indo’s vonden het eten zelf veel belangrijker en met de eenvoud daarvan was weinig mis. Een bord rijst met sayur en een gedroogd visje was het lievelingseten van menige Indo.

Toch wordt er wel eens een maaltijd aangeboden met meerdere gerechten met Indische, of beter gezegd Javaanse, gerechten bij een selamatan of ceremoniële maaltijd, bijvoorbeeld bij het huwelijk, een geboorte of een overlijden. Maar dan is dat meer bedoeld als een soort offerande ter voortzetting van de selamat. Want zonder een selamatan het dagelijkse leven door laten gaan zou leiden tot disharmonie en ongeluk.

Tegenwoordig is het hier in Nederland natuurlijk anders geworden. Een rijsttafel is hier gemakkelijk te verkrijgen via een restaurant of cateraar en de oorspronkelijke achtergrond is praktisch verdwenen. Bovendien het gemak van het door een ander te laten koken en bakken is heel wat praktischer als zelf – soms dagenlang – in een keuken te staan om 15 of meer gerechten op tafel te krijgen. Ook wordt er bij de Indische families in huiselijke kring met feestelijke gelegenheden vaak uitgebreid gekookt en leeft de selamatan eigenlijk nog een beetje voort.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>